Efektywność funkcjonalna mięśni i ich klasyfikacja

Efektywność funkcjonalna mięśni jest związana ze zdolnością do generowania napięcia. Na wstępie warto podkreślić, że długość i napięcie mięśniowe są ściśle powiązane. Napięcie/siła wytwarzana przez mięsień jest rezultatem sumowania oddziaływań aktywnych i pasywnych komponentów mięśnia.

Ustawienia mięśnia

Pod kątem frazy „efektywność funkcjonalna mięśni” autorzy literatury, z której korzystałem wyróżniają 3 ustawiania:

  • Ustawienie spoczynkowe mięśnia – mniej więcej środkowy zakres kurczliwości, w którym krzywa zależności długości i naprężenia jest najwyższa. W tym ułożeniu może być wytworzona maksymalna liczba mostków aktynowo-miozynowych (największa możliwość ich wiązania). 
  • Ustawienie w skróconym zakresie mięsień znajduje się w niewydolności fizjologicznej, ponieważ główki miozynowe zachodzą na siebie. 
  • Ustawienie w wydłużonym zakresiemięśnie znajdują się w niewydolności mechanicznej z powodu braku możliwości wiązania tak dużej ilości mostków (może być maskowana przez zwiększenie napięcia pasywnego, pochodzącego głównie z filamentów tytynowych) – więcej w ,,biomechanice mięśni’’
Włókna aktyny i miozyny w sarkomerach w zależności od ustawienia mięśnia.

Wskutek dwóch ostatnich ustawień mięsień nie będzie mógł wytworzyć optymalnej siły – o czym dalej. 

Sarkomer wyzwala największą siłę przy długości wyjściowej wynoszącej od 2 do 2,25um; wzdłuż lub skrócony traci na zdolności do wytwarzania siły – więcej o ,,Budowie i funkcji mięśnia szkieletowego’’

Zaburzenie relacji długość-napięcie (Goldspink i Williams 1992)

Mięsień funkcjonujący nawykowo w zmienionym zakresie adaptuje się, wytwarzając siłę optymalną tak, aby podołać nowym warunkom – wydłużenia bądź skrócenia.

Mięsień przewlekle wydłużony – zwiększa liczbę sarkomerów w serii. Jako że odpowiadają za generowanie siły, wydłużony mięsień jest silniejszy (zdolny do generowania większej siły szczytowej) – wytwarzanej w zewnętrznym zakresie.

Mięśnie testowane są zazwyczaj w środkowym bądź wewnętrznym zakresie, co powoduje, iż wydłużony mięsień prezentuje się jako niewydolny (fizjologicznie). Wykazuje też przyśpieszoną męczliwość podczas zadań związanych z kontrolą posturalną.

Mięsień przewlekle skrócony – traci sarkomery w szeregu, zyskując w zamian na tkance łącznej (analogicznie jak wyżej zmniejszenie siły szczytowej).

Pozycja testowa często pokrywa się z pozycją spoczynkową mięśnia skróconego (test siły mięśniowej może być poprawny – co wiąże się z optymalną dla mięśnia w tej sytuacji pozycją wyjściową testu – Gossman i wsp. 1982). Może to stanowić wyjaśnienie dla obserwacji klinicznej, według której ,,mięśnie krótkie zdają się silne w testach, a mięśnie długie osłabione’’.

Inne czynniki wpływające na siłę mięśnia

Wracając na koniec wytwarzania siły przez mięsień, warto zdawać sobie sprawę, że na siłę ma wpływ wiele innych czynników. Będą to między innymi:

  • lokalizacja anatomiczna – wpływająca na długość ramienia siły tym samym na zdolność do generowania siły, 
  • budowa mięśnia – różny przebieg włókien i kształt mięśni, wpływa na przekrój fizjologiczny (pod kątem prostym do przebiegu włókien) mięśnia, zwiększający potencjał do generowania siły
  • neurofizjologia: – maksymalna siła rozwijana przez mięsień w cyklu rozciągnięcie-skurcz zależy od dodatniego wpływu sprężystych właściwości kompleksu mięsień-ścięgno i odruchu na rozciąganie oraz ujemnego wpływu odruchu ze ścięgna.  Uwzględniając udział elementów sprężystych, największą siłą dysponuje mięsień częściowo wydłużony.  
    • -rekrutacje dodatkowych jednostek motorycznych (m.in. przez wzrost częstotliwości pobudzeń) 
    • -sumowanie impulsów nerwowych
    • -koordynacja wewnątrz i zewnątrz-mięśniowa 
    • energetyka skurczu mięśnia – przekształcenie energii chemicznej w mechaniczną
Czynniki wpływające na siłę mięśni.

Bibliografia:

  • Tadeusz Bober, Jerzy Zawadzki: Biomechanika układu ruchu człowieka.
  • Artur Jaskólski, Anna Jaskólska: Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego z zarysem fizjologii człowieka.
  • Mark Comeford, Sarah Mottram: Kinetic Control. Ocena i reedukacja niekontrolowanego ruchu.
  • Chris Beardsley: What is the relationship between muscle growth and strength gains?

Jedna myśl w temacie “Efektywność funkcjonalna mięśni i ich klasyfikacja”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *