Cieśń nadgarstka | drętwienie rąk i ból – przyczyny i ćwiczenia.

Cieśń nadgarstka jest najczęstszym zaburzeniem ucisku nerwu kończyny górnej (3%kobiet i 2%mężczyzn). Ze względu na objawy bywa mylona m.in. z radikulopatią szyjną (ucisk na korzenie nerwowe) i uciskiem splotu ramiennego, o którym pisałem tu.

Do ucisku nerwu pośrodkowego może dochodzić na wysokości przedramienia w szparze między głowami mięśnia nawrotnego obłego, pod rozcięgnem mięśnia dwugłowego ramienia, pomiędzy warstwami mięśni zginających nadgarstek i palce (między mięśniem zginaczem powierzchownym a głębokim palców), przez kanał nadgarstka gdzie dzieli się na nerwy dłoniowe, uwalniając gałęzie motoryczne i skórne.

Kanał nadgarstka

jest kostno-włóknistym przejściem utworzonym przez kości nadgarstka od strony boczno-tylnej, od strony przedniej/dłoniowej ograniczone przez troczek zginaczy i więzadło poprzeczne nadgarstka. Przebiega w nim 9 ścięgien: przyśrodkowo pochewka maziowa z 8 ścięgnami mięśni zginaczy palców (powierzchownych i głębokich), bocznie pochewka promieniowa ścięgna mięśnia zginacza długiego kciuka i nerw pośrodkowy.

Jak widać na zdjęciu, każda patologiczna zmiana jak chociażby zapalenie pochewek ścięgnistych, tendinopatie ścięgien, uszkodzenia więzadeł, obrzęki, po braki zakresów ruchomości mogą wpływać na ucisk nerwu pośrodkowego na różnych wysokościach przedramienia i w kanale nadgarstka. Do charakterystycznych objawów możemy zaliczyć drętwienie i mrowienie palców 1-3 i połowy 4 (pierwszym palcem jest kciuk), tępy ból, zanik mięśni kłębu (odwodziciel krótki kciuka, zginacz krótki kciuka, przeciwstawiacz kciuka) i / lub środkowych ręki (mięśnie międzykostne) oraz zmniejszenie siły chwytu.

Może także dochodzić do ucisku między mięśniami lub ich głowami i tak dla przykładu przy ,,zespole mięśnia nawrotnego obłego” objawy są podobne, ale mogą nasilać się przy obciążonej pronacji ze zgięciem łokcia – ruch jak przy podciąganiu nachwytem. Dodatkowo mogą wystąpić parestezje części przedniej przedramienia i zmniejszenie siły zginaczy nadgarstka i palców.

Jednym z testów umożliwiających sprawdzenie problemu jakim jest cieśń nadgarstka, będzie test Phalena. Jest to test o słabym znaczeniu klinicznym – dużo testów ma słabe kliniczne znaczenie. Co nie znaczy, że nie są one przydatne. Ważne jest, aby zdawać sobie sprawę, że nie są one idealne, posiadają ograniczenia i uzupełniać je innymi testami, aby móc wysunąć jak najtrafniejszą diagnozę.

Zestaw ćwiczeń pomocnych przy drętwieniu rąk spowodowanych syndromem cieśni nadgarstka lub zespołem mięśnia nawrotnego obłego.

Bibliografia

  • Wainner, R. S., Fritz, J. M., Irrgang, J. J., Delitto, A., Allison, S., & Boninger, M. L. (2005). Development of a clinical prediction rule for the diagnosis of carpal tunnel syndrome. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 86(4), 609–618. doi:10.1016/j.apmr.2004.11.008 
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Median_nerve
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Carpal_tunnel
  • Brüske, J., Bednarski, M., Grzekelec, H., Zyluk, A.(2002). The Usefulness of the Phalen Test and the Hoffmann-Tinel Sign in the Diagnosis of Carpal Tunnel Syndrome, 68(2):141-5.

Zdjęcia umieszczone na blogu ze stron podanych pod zdjęciami na podstawie licencji CC BY-SA https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/pl/fbclid=IwAR0Iy_gUIJnwhhKomkfkbM0JyYbQcz99xYvYewklY_XC16qM4D9bnnc36g4

Drętwienie rąk, splot ramienny i syndrom górnego otworu klatki piersiowej

TOS

Syndrom górnego otworu klatki piersiowej (z ang. Thoracic outlet syndrome – TOS) opisuje zespół objawów i dolegliwości wynikających z kompresji nerwów i naczyń krwionośnych, w jednym z trzech zwężeń w okolicy górnego otworu klatki piersiowej. Do przykładowych objawów możemy zaliczyć ból, mrowienie, drętwienie, osłabienie i obrzęk kończyny górnej. Występuje około u 8% populacji. 

Splot ramienny – https://pl.pinterest.com/pin/233131718183646115/

Bardzo rzadko występuje u dzieci i dotyka od 2 do 4 krotnie częściej kobiet szczególnie z większymi piersiami. Syndrom nie posiada konkretnej diagnozy, dlatego należy go rozpatrywać jako kompleks objawów. W celu stwierdzenia należy wykluczyć pozostałe możliwe patologie.

Syndrom górnego otworu klatki piersiowej – klasyfikacja

TOS patofizjologicznie możemy kwalifikować, m.in. uwzględniając uciskane tkanki i tak:

  • 98% ucisku na włókna nerwowe splotu ramiennego (nTOS)
  • 2% ucisku na naczynia krwionośne (vTOS) łatwiejsze do zdiagnozowania – tętnicze występujące częściej (tętnica podobojczykowa) i żylne (żyła podobojczykowa i żyła pachowa)

Klasyfikacja uwzględniająca ewidentne elementy uciskające lub ich brak:

  • Specyficzne – przyczynami są wrodzone nieprawidłowości i nabyte na skutek urazu/wypadku (np. za długi wyrostek poprzeczny C7, żebra szyjne, wydłużony guzek mięśnia pochyłego, anomalie kostne po złamaniu obojczyka) 
  • Niespecyficzne (większość) – przyczyną jest zmniejszenie anatomicznych zwężeń powstających m.in. z powodu nieprawidłowej postawy (pochylony bark do przodu, opadnięty bark, garbata sylwetka z pochyloną głową), dysbalansów mięśniowych (siłowych i hipertroficznych) i różnego pochodzenia obrzęków.

Na niespecyficzny TOS mogą wpływać rutynowe/zawodowe czynności głównie z łopatką odwiedzioną od kręgosłupa i pochyloną ku przodowi np. korzystanie z myszki na wysuniętej łopatce, noszenie torby na ramieniu, leżenie na ramieniu. Taki sam wpływ będą miały niepoprawnie wykonywane ćwiczenia.

Takie czynności będą prowadziły do adaptacji:

  • układu nerwowego – postrzeganie takiego ustawienia w pozycji anatomicznej jako normalnego bądź pod wpływem zaburzenia proporcji sił. Jeżeli mamy problem w pozycji wyjściowej, to jeszcze ciężej i niebezpieczniej będzie nam obciążyć takie ustawienie poprawnie. Może to także prowadzić do zmiany rekrutacji poszczególnych mięśni, w ruchach mocniej bodźcując mięśnie już przeciążone.  Dlatego należy zwrócić szczególną uwagę na łopatki zarówno w spoczynku, ruchu, jak i podczas obciążania. ,,Atletyczna’’ sylwetka u mężczyzn też może predysponować do TOS, dlatego ważny jest przemyślany trening.
  • tkanek miękkich (mięśni, więzadeł etc.), np. prowadząc do braku rozwoju poszczególnych mięśni, co może wpływać na przyszłe kompresje.

Przeszłe urazy m.in. odcinka szyjnego i piersiowego, niestabilności stawu ramiennego i uszkodzenia stawu mostkowo-obojczykowego i barkowo-obojczykowego, mogą predysponować do wystąpienia w przyszłości TOS.

Miejsca ucisku (w miejscach anatomicznych zwężeń)

https://www.researchgate.net/figure/The-three-anatomical-spaces-for-the-neurovascular-bundle-A-Pectoralis-minor-space-B_fig1_319042559
  1. Szczelina środkowa mięśni pochyłych (między mięśniem pochyłym przednim a środkowym, pod spodem 1 żebro). Ucisk dotyczy splotu ramiennego i tętnicy podobojczykowej, ponieważ żyła podobojczykowa przebiega w szczelinie przedniej.  Możliwymi skutkami jest uczucie zimna w kończynie górnej, brak odczuwania temperatury na skórze ramienia, parestezje palców, osłabienie ręki.
  2. Przestrzeń żebrowo-obojczykowa (miejsce pomiędzy dolną powierzchnią obojczyka a 1 żebrem). Ucisk może dotyczyć wszystkich struktur.
  3. Przestrzeń kruczo-piersiowa (tunel pomiędzy wyrostkiem kruczym łopatki a ścięgnem mięśnia piersiowego mniejszego). Ucisk może dotyczyć wszystkich struktur.

Przykładowe ćwiczenia rozciągające i wzmacniające

Bibliografia

  • Watson, L. A., Pizzari, T., & Balster, S. (2009). Thoracic outlet syndrome part 1: Clinical manifestations, differentiation and treatment pathways. Manual Therapy, 14(6), 586–595. doi:10.1016/j.math.2009.08.007 
  • Davidovic, L. B., Kostic, D. M., Jakovljevic, N. S., Kuzmanovic, I. L., & Simic, T. M. (2003). Vascular Thoracic Outlet Syndrome. World Journal of Surgery, 27(5), 545–550. doi:10.1007/s00268-003-6808-z 
  • Kuhn, J. E., Lebus, G. F., & Bible, J. E. (2015). Thoracic Outlet Syndrome. Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons, 23(4), 222–232. doi:10.5435/jaaos-d-13-00215 
  • Zofia Ignasiak: Anatomia narządów wewnętrznych i układu nerwowego człowieka

Zdjęcia umieszczone na blogu ze stron podanych pod zdjęciami na podstawie licencji CC BY-SA https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/pl/fbclid=IwAR0Iy_gUIJnwhhKomkfkbM0JyYbQcz99xYvYewklY_XC16qM4D9bnnc36g4